Türkiye’de dijital dünyayı, milyonlarca aileyi ve teknoloji devlerini yakından ilgilendiren tarihi bir adım atıldı. Çocukları dijital ortamın zararlı içeriklerinden, siber zorbalıktan ve bağımlılıktan korumayı amaçlayan “15 yaş altı sosyal medya yasağı” yasa teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ilgili komisyonunda görüşülerek kabul edildi.
Son dönemde tüm dünyada tartışılan ve bazı Avrupa ülkeleri ile ABD eyaletlerinde de örnekleri görülmeye başlanan çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamaları Türkiye’nin de resmi gündemine girdi. Meclis komisyonundan geçen bu kritik tasarı, sosyal medya platformlarının kullanım şartlarında köklü değişiklikler öngörüyor.
Düzenleme Neleri İçeriyor?
Komisyondan geçen teklif, çocukların fiziksel, psikolojik ve zihinsel gelişimini koruma hedefiyle sosyal medya şirketlerine ciddi yükümlülükler getiriyor. Tasarının öne çıkan ana hatları şu şekilde:
-
Kesin Yaş Sınırı: 15 yaşın altındaki bireylerin sosyal medya platformlarında (Instagram, TikTok, X, Facebook vb.) kendi başlarına hesap açmaları ve kullanmaları yasaklanacak.
-
Katı Yaş Doğrulama Sistemi: Sosyal medya şirketleri, kullanıcıların yaşını teyit edecek güvenilir ve teknolojik bir doğrulama sistemi kurmakla yükümlü olacak.
-
Ebeveyn Kontrolü (Gündemdeki İstisnalar): Belirli platformlarda veya içerik türlerinde kullanımın, sadece resmi ebeveyn onayı (e-Devlet entegrasyonu vb. yöntemlerle) ile sınırlı olarak sağlanıp sağlanamayacağı tasarının alt maddelerinde detaylandırılıyor.
-
Platformlara Ağır Yaptırımlar: Yaş sınırı kuralına uymayan, çocukların platforma erişimini engellemeyen veya verilerini ihlal eden sosyal medya şirketlerine devasa para cezaları ve bant daraltma gibi yaptırımlar uygulanacak.
Teknoloji Devleri İçin Yeni Bir Sınav
Karar, sadece kullanıcıları değil, Türkiye’de faaliyet gösteren küresel sosyal medya şirketlerini de doğrudan etkiliyor. Şirketlerin yasanın yürürlüğe girmesinin ardından Türkiye’deki kullanıcılar için özel bir “yaş doğrulama altyapısı” inşa etmeleri gerekecek. Algoritmaların sadece beyana dayalı yaş bilgisini kabul etmesi artık yeterli olmayacak.