Borsa İstanbul AŞ ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 1 Mart 2026 tarihli yönetim kurulu kararlarıyla Pay Piyasası’nda volatiliteyi düşürecek bir dizi savunma mekanizmasını devreye soktu. Bu hamle, piyasadaki sert düşüş baskısını kırmak ve kredili hesapların tasfiyesini engellemek için atılan en güçlü adımlardan biri olarak görülüyor.
1. Emir/İşlem Oranı (OTR) 3:1’e Düşürüldü
Borsa İstanbul, yüksek frekanslı işlemlerin (algoritmik işlemler) piyasayı manipüle etmesini zorlaştırmak amacıyla Emir/İşlem Oranı’nı 5:1’den 3:1’e indirdi.
-
Anlamı: Yatırımcılar artık gerçekleştirdikleri her 1 işlem için en fazla 3 emir gönderebilecek. Bu kısıtlama, piyasadaki yapay derinliği ve bot yazılımların oluşturduğu satış baskısını azaltmayı hedefliyor.
2. SPK’dan 5 Günlük Tam Yasak: Açığa Satış Yok
SPK’nın 2026/11 sayılı bülteniyle duyurduğu karara göre, 02-06 Mart 2026 tarihleri arasında BIST pay piyasasında açığa satış işlemleri tamamen yasaklandı.
-
Kapsam: Gün içi (intraday) açılıp kapatılan açığa satışlar da yasak dahilinde.
-
Sorumluluk: Yasağa uyumun takibi tamamen aracı kurum ve yatırım kuruluşlarına yüklendi.
3. Kredili İşlemlere “Nefes” Payı
Piyasadaki sert düşüşlerde yatırımcıların teminat tamamlama (margin call) baskısıyla zorunlu satış yapmasını engellemek için esneklik getirildi:
-
Özkaynak Oranı: Kredili işlemlerde zorunlu özkaynak oranı %35’ten %20’ye indirildi.
-
Süre: Aracı kurumlar bu esnekliği 6 Mart seans sonuna kadar uygulayabilecek. Bu sayede, fiyat düşüşleri nedeniyle “zora düşen” yatırımcıların pozisyonlarının hemen kapatılmasının önüne geçilecek.
Analiz: Piyasa Bu Kararları Nasıl Karşılar?
Ekonomi yönetiminin bu hamlesi, pazartesi günü Borsa İstanbul’da yaşanabilecek olası bir “taban serisi” riskini minimize etmeyi amaçlıyor. Özellikle açığa satış yasağı, piyasanın altına “tampon” koymak anlamına geliyor. Ancak uzmanlar, bu tür kısıtlamaların likiditeyi azaltabileceği konusunda da uyarıyor. Yatırımcıların bu süreçte nakit dengesini koruması ve yüksek kaldıraçlı pozisyonlardan kaçınması kritik önem taşıyor.
Editör Notu: Kararın 6 Mart’a kadar sınırlandırılması, ekonomi yönetiminin gerginliğin bu hafta içinde pik yapıp ardından durulmasını beklediğine işaret ediyor.