Orta Doğu’daki çatışmaların kalbi sayılan Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi, İran’ın misilleme saldırıları ve ABD-İsrail’in “Epic Fury” operasyonuyla tam anlamıyla bir ateş hattına dönüştü. Dünyadaki petrol trafiğinin yaklaşık %25’inin geçtiği bu dar su yolu, küresel ekonominin şah damarı olma özelliğini korurken, yaşanan kesintiler “Üçüncü Dünya Savaşı” senaryolarını ekonomi üzerinden canlandırıyor.
1. Petrol Fiyatlarında Tarihi Sıçrama: Varil Başına 150 Dolar Kapıda mı?
İran’ın bölgedeki tanker trafiğini engelleme tehditleri ve petrol sahalarına yakın bölgelerdeki patlamalar, piyasaları altüst etti.
-
Anlık Artış: Brent petrol fiyatları sabah saatlerinden itibaren %15’lik bir sıçrama yaparak son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı.
-
Batı Ekonomileri Alarmda: Enflasyonla mücadele eden ABD ve Avrupa ekonomileri için bu artış, nakliye maliyetlerinin katlanması ve üretim hatlarının durma noktasına gelmesi anlamına geliyor. Uzmanlar, petrolün 150 doları aşması durumunda Batı’da derin bir resesyonun kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
2. Batı’nın “Dikkat Dağınıklığı”: Çin İçin Tayvan Fırsatı mı?
Jeopolitik analistler, Washington’un tüm askeri ve ekonomik enerjisini Orta Doğu’daki bu büyük yangını söndürmeye harcadığı şu saatlerin, Pekin için stratejik bir “fırsat penceresi” açtığını belirtiyor.
-
Sıfır Toplamlı Oyun: ABD’nin uçak gemisi gruplarını ve mühimmat stoklarını İran cephesine kaydırması, Pasifik’teki varlığını zayıflatıyor.
-
Pekin’in Hamlesi: Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun (PLA), Tayvan Boğazı’nda “rutin dışı” tatbikatlar başlattığına dair haberler geliyor. Batı ekonomileri petrol kriziyle boğuşurken, Çin’in Tayvan üzerindeki baskısını artırması ve hatta bir “ada kuşatması” başlatması en büyük korku.
3. “İki Cepheli Savaş” Riski
Eğer Çin, Orta Doğu’daki kaosu fırsat bilerek Tayvan’a yönelik askeri bir adım atarsa, ABD tarihindeki en zorlu sınavla karşı karşıya kalacak: Aynı anda iki farklı kıtada, iki süper güçle (veya vekilleriyle) savaşmak.
Stratejik Veri Tablosu: Küresel Etki Analizi
| Bölge / Sektör | Mevcut Durum | Beklenen Risk |
| Hürmüz Boğazı | Tanker geçişleri durma noktasında | Sigorta primlerinde %500 artış |
| Batı Ekonomisi | Akaryakıt zamları başladı | %10+ Enflasyon ve Stagflasyon |
| Tayvan Boğazı | Çin gemileri teyakkuzda | Olası bir deniz ablukası |
| Enerji Arzı | Alternatif rotalar (Boru hatları) yetersiz | Küresel üretimde %20 daralma |
Uzman Görüşü: “Enerji Silahı, Konvansiyonel Silahlardan Güçlü”
Ekonomi ve strateji uzmanı Dr. Aras Güler’e göre; “İran, Hürmüz’ü tamamen kapatmasa bile bölgedeki güvensizlik ortamı petrolü bir silaha dönüştürdü. Bu durum, ABD’nin Tayvan’a vereceği savunma desteğini hem lojistik hem de finansal olarak baltalıyor. Çin, tarihin en büyük ‘dikkat dağıtma’ operasyonunu sessizce izliyor olabilir.”