Dünya Bankası tarafından hazırlanan son analizler, düşük ve orta gelir grubundaki ülkelerin gelecekteki işgücü kazançlarının yüzde 51‘ini; sağlık, eğitim ve mesleki beceri alanlarındaki yetersizlikler nedeniyle kaybedeceğini ortaya koyuyor. Raporda yer alan verilere göre, Türkiye‘deki mevcut eksiklikler ise gelecekte elde edilecek gelirlerin yüzde 42 oranında azalmasına neden oldu.
Raporun Kapsamı Nedir ve Hangi Ülkeleri Etkiliyor?
“Önemli Alanlarda Beşeri Sermayenin Oluşturulması: Evler, Mahalleler ve İşyerleri” başlığını taşıyan çalışma, 129 düşük ve orta gelirli ülkeyi mercek altına alıyor. Bu ülkelerin 86‘sında, 2010 ile 2025 yılları arasında beslenme, öğrenme ya da iş başında beceri kazanma kategorilerinden en az birinde gerileme yaşandığı belirlendi. Geçtiğimiz 15 yıllık süreçte yoksulluğun azalması ve gelirlerin artmasına rağmen, ülkelerin üçte ikisinde beşeri sermaye göstergelerinde düşüş kaydedilmesi dikkat çekici bir tezat oluşturuyor.
Türkiye’deki Gelişmeler Nelerdir?
Türkiye, öğrenme çıktıları konusunda olumlu bir ivme yakalayan ülkeler arasında yer aldı. Verilere göre, 2025 yılındaki öğrenci test sonuçları 2010 yılına kıyasla 64 puanlık bir artış gösterdi. Ancak küresel ölçekteki genel tablonun düzeltilmesi için beşeri sermaye yatırımlarında strateji değişikliğine gidilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Dünya Bankası Bu Durumu Nasıl Değerlendiriyor?
Dünya Bankası Grubu’nun İnsanlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Mamta Murthi, raporun detaylarını paylaşırken şu ifadeleri kullandı:
“Düşük ve orta gelirli ülkelerin refahı, beşeri sermayeyi oluşturma ve koruma yeteneklerine bağlıdır. Şu anda birçok ülkenin mevcut ve gelecekteki işgücünün beslenme, öğrenme ve becer geliştirme alanlarında zorluklarla mücadele ettiklerini görüyoruz; bu durum işgücü üretkenliği ve ekonomilerinin gelecekte sürdürebileceği iş türleri konusunda endişelere yol açmaktadır. Beşeri sermayeye yapılan yatırımları ev, mahalle ve işyeri ortamlarını da kapsayacak şekilde arttırmak, insanların yaşamlarını şekillendiren bu ortamları harekete geçirebilir ve toplam beşeri sermaye birikimini arttırabilir.”
Gelişim Süreci Nerede ve Ne Zaman Başlıyor?
Raporda öne çıkan bulgulara göre, aile koşullarından kaynaklanan beceri farklılıkları çocuklar henüz okula başlamadan, yani beş yaşından önce belirginleşiyor ve ergenlik sonuna kadar devam ediyor. Yalnızca gelir artışı; depresyonu tetikleyen veya test başarılarını düşüren yetersiz bakım koşullarını iyileştirmeye yetmiyor. Ayrıca, ev ortamında şiddet içeren disiplin yöntemlerinin yaygınlığına ve bakım standartlarının yükseltilmesi gerektiğine işaret ediliyor.
Mahalle faktörü de gelişimde kritik bir rol oynuyor. Ebeveynlerin eğitim ve gelir düzeyi eşit olsa dahi, imkanları daha geniş mahallelerde yetişen çocukların, yoksul bölgelerdeki akranlarına göre iki kat daha fazla gelir elde ettiği saptandı. Temiz su, güvenlik ve altyapı gibi unsurların yanı sıra kirlilik ve suç oranları; bireylerin sağlığını, öğrenme kapasitesini ve yetenek gelişimini doğrudan etkiliyor. İş dünyasında ise düşük ve orta gelirli ülkelerdeki serbest çalışanlar, her bir yıllık tecrübe artışında ücretli çalışanlara kıyasla yarı yarıya daha az kazanç elde ediyor.
