Teknoloji dünyasının önde gelen isimleri, küresel ölçekte derinleşen bellek çipi kıtlığının ciddi bir krize dönüştüğü konusunda uyarılarda bulunuyor. Elon Musk ve Tim Cook gibi liderlerin de aralarında bulunduğu pek çok isim, bu darboğazın şirket kârlarını erittiğini, kurumsal stratejileri sekteye uğrattığını ve akıllı telefonlardan otomobillere kadar geniş bir yelpazedeki ürün fiyatlarını yukarı çektiğini vurguluyor.
Çip krizi hangi devleri ve sektörleri etkiliyor?
2026 yılının başlangıcından bu yana Apple, Tesla ve bir düzineden fazla teknoloji devi, modern cihazların vazgeçilmez yapı taşı olan DRAM (dinamik rastgele erişimli bellek) tedarikinde yaşanan sıkıntıların üretimi kısıtlayacağına dair sinyaller veriyor. Apple CEO’su Tim Cook, mevcut durumun iPhone kâr marjları üzerinde baskı oluşturacağı konusunda uyarırken; Micron Technology, piyasadaki bu tıkanıklığı “emsalsiz” olarak tanımladı.
Elon Musk’ın çip darboğazına karşı çözümü nedir?
Tesla’nın lideri Elon Musk, sorunun aşılması zor bir noktaya ulaştığını belirterek, Tesla’nın kendi bellek üretim tesisini kurmak zorunda kalabileceğini ifade etti. Musk, Ocak ayının sonlarına doğru yaptığı açıklamada, “İki seçeneğimiz var: ya çip üretiminde duvara toslayacağız ya da bir fabrika kuracağız” diyerek durumun vahametini ortaya koydu.
Bellek kıtlığı neden bu kadar şiddetli yaşanıyor?
Bu krizin temelinde, yapay zekâ veri merkezlerinin dünya genelinde hızla yaygınlaşması yatıyor. Alphabet Inc. ve OpenAI gibi kuruluşlar, karmaşık sohbet robotlarını ve uygulamalarını işler halde tutabilmek için Nvidia Corp.’un devasa bellek kapasitesine sahip milyonlarca yapay zeka hızlandırıcısını portföylerine katıyor. Bu büyük alımlar, bellek üretimindeki aslan payının bu sektöre kaymasına ve geleneksel tüketici elektroniği üreticilerinin daralan arz için rekabet etmesine neden oluyor.
Fiyatlardaki artış ne zaman ve ne boyuta ulaştı?
Piyasada gözlemlenen fiyat sıçramaları, tarihi hiperenflasyon dönemlerini andıran bir tablo çiziyor. Belirli bir DRAM türünün maliyeti, Aralık ayından Ocak ayına kadar olan kısa sürede %75 oranında yükseldi. Tatil periyodu boyunca artış hızı ivme kazanırken, aracı kurumlar ve perakendeciler fiyat listelerini günlük olarak güncellemeye başladı. Sektör temsilcileri yaşanan bu süreci “RAM kıyameti” olarak adlandırıyor.
