TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, terör örgütü PKK’nın silah bırakma aşamasına dair hukuki düzenlemelerin Ramazan Bayramı’nın hemen ardından Meclis gündemine taşınmasının zaruri olduğunu ifade etti. İstanbul’daki Filizi Köşk’te medya temsilcileriyle iftarda buluşan Kurtulmuş, sürecin işleyişine dair kritik açıklamalarda bulundu.
Süreçte neler yaşandı ve komisyon raporunda neler var?
AKP, CHP, MHP ve DEM Parti gibi siyasi partilerin temsilcilerinden oluşan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, ortak çalışma raporunu 18 Şubat tarihinde karara bağladı. Söz konusu rapor, 47 kabul, iki çekimser ve bir ret oyu ile onaydan geçti. Toplamda yedi başlıktan ve 60 sayfadan oluşan kapsamlı raporda, PKK lideri Abdullah Öcalan için “umut hakkı” tanınmasına dair bir madde bulunmazken, “İnfaz adaletinin sağlanması gerekmektedir” ifadesine yer verildi.
Raporda ayrıca, silah bırakma sürecine eşlik edecek yasal düzenlemelerin zamana yayılarak gerçekleştirilebileceği ve bu adımların “özel ve geçici olması gerektiği” önemle vurgulandı. Çalışmanın altıncı kısmında örgüt mensuplarının hukuki statüsü ve toplumsal hayata katılımı ele alınırken, yedinci bölümde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarına riayet edilmesi gerektiği belirtildi.
Kurtulmuş’tan “Türkiye Modeli” ve Üçüncü Göz Vurgusu
Kurtulmuş, çözüm sürecine dair uluslararası yöntemlerden farklı bir yol izlendiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Çatışma çözümleri konusunda uluslararası literatürde hep dile getirilen bir şey var üçüncü göz… Taraflar arasındaki müzakereler, barış anlaşmaları takip etmek için bir üçüncü göze ihtiyaç olmuş hep. Bu modelde, biz ‘Türkiye modeli’ olarak adlandırıyoruz, bir üçüncü göz yok. Bu üçüncü göz, bizatihi milletin kendisi, milletin temsilcileri, Meclis’in komisyonu.”
Yasal düzenlemeler nasıl bir yol haritası izleyecek?
Meclis Başkanı, rapordaki altıncı ve yedinci bölümlerin tavsiye niteliği taşıdığını belirterek, “Tavsiyeler, belki belli bir süre içerisinde gerçekleşecek tavsiyeler. Bunların partilerce bir öncelik sıralaması yapılır. Gönlümüz arzu eder ki bu komisyonun altına nasıl milletvekillerinin tamamına yakını imza attıysa, çıkarılacak olan yasa tekliflerine de bütün partiler imza atarak müşterek bir yasa teklifi şeklinde olsun” dedi. Ancak sürecin henüz net bir yol haritasına dönüşmediğini de sözlerine ekledi.
AİHM ve AYM kararları konusunda tam mutabakat
Siyasi partilerin yargı kararları konusunda fikir birliğine vardığını söyleyen Kurtulmuş, “Bütün partilerin ittifakı oldu. AİHM ve AYM kararlarının eksiksiz uygulanması. Türkiye, raporda da ifade ettik; hakikaten dünyada özellikle AİHM kararlarını en yüksek uygulayan ülkelerden birisi. Ama hepsinin uygulanması, uygulanmayan bazı kararlar dolayısıyla da Türkiye hep uluslararası alanda eleştirildi. Bunun ortadan kaldırılmasına dönük bir tavsiye cümlesidir” değerlendirmesinde bulundu.
Neden özel ve geçici bir yasa öngörülüyor?
Kurtulmuş, yapılacak düzenlemenin kapsamının sınırlandırılması gerektiğini belirterek, “Esas şey hazırlanacak yasanın geçici ve özel bir yasa olması. Yani bundan neyi kastediyoruz? ‘Ben silahlarımı bıraktım’ diyen bir örgüt var. İlan ediyor, silahlarımı bıraktım… Biz devlet olarak ‘Hayır, silahlarını bırakma’ diyemeyiz. Bu iradeyi ortaya koyduysa bu örgütle ilgili bir yasanın çıkması şu bakımdan önemli; başka örgütlere de şamil bir uygulama olmasın” dedi. Ayrıca toplumdaki “af algısına” karşı hassas olduklarını dile getiren Kurtulmuş, örgüt üyelerinin adli kayıtlarının tutulması ve Türk Ceza Kanunu’ndaki koşullu salıverilme gibi mevcut düzenlemelerin işletilebileceğini kaydetti.
Düzenleme ne zaman hayata geçecek?
Zamanlama konusunda acele edilmesi gerektiğini savunan Kurtulmuş, “Hemen Ramazan sonrasında bu yasal düzenlemelerin gündeme gelmesinin şart olduğu kanaatindeyim. Bizim Türkçede güzel bir laf var, ‘Hayırlı işlerinizde acele ediniz’ Bir yere kadar geldikten sonra böyle bir ittifak ortaya çıktıktan sonra bunun gereğini yerine getirmek lazım” diyerek takvimi işaret etti. Kurtulmuş ayrıca, silahların tamamen bırakılıp bırakılmadığının tespitinin Meclis’in değil, devletin güvenlik birimlerinin görevi olduğunu ve bu durumun raporlanması için bir organizasyon kurulmasını tavsiye ettiklerini belirtti.
