İmralı Cezaevi’nde 16 Şubat tarihinde DEM Parti heyetiyle bir araya gelen PKK lideri Abdullah Öcalan, Kürt meselesindeki çözüm sürecinin hukuki bir zemine oturtulması gerektiğini vurguladı. Öcalan, “Kürt varlığının inkar edilmemesi, mimarinin kurulması anlamına gelmez. Mimari, yasasız ve ilkesiz olmaz” değerlendirmesinde bulundu.
Görüşme Ne Zaman Gerçekleşti ve Süreç Nasıl İlerliyor?
DEM Parti heyetinin 16 Şubat’taki İmralı ziyaretinin ardından paylaşılan mesajlar, TBMM’deki Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun PKK’nın silah bırakma sürecine dair hazırladığı ortak raporu kabul etmesiyle aynı döneme denk geldi. Öcalan, mevcut aşamayı “Kürtlerin inkarı ve isyanını sona erdirme süreci” olarak nitelendirirken, kalıcı bir çözüm için yasal düzenlemelerin şart olduğuna dikkat çekti.
Öcalan’ın Mesajında Öne Çıkan Başlıklar Neler?
Öcalan, geride kalan dönemin müzakere gücünü kanıtladığını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Geride bıraktığımız süreç, öz itibariyle şiddet ve ayrışma siyasetinden demokratik siyaset ve entegrasyona geçişi sağlayacak müzakere yeteneğini ve gücümüzü kanıtlamıştır. TBMM komisyon raporunun temel toplumsal gerçeklerle uyumlu olması gerekir. Sürecin bundan sonraki ilerleyişinde komisyon raporunun bu niteliği son derece önemli olacaktır. ‘Terörü tasfiye’ mantığıyla yaklaşan bir siyaset çözümü değil, çözümsüzlüğü ifade eder.”
Cumhuriyetin kuruluşunda Kürtlerin de payı olduğunu hatırlatan Öcalan, barış içinde bir arada yaşamayı tartışmak istediklerini ifade etti: “Bu cumhuriyet kesinlikle Kürtsüz inşa edilmedi. Bunu inkâr edenler, her gün sivri ve tahripkar bir dille her sözü söylüyorlar. Cumhuriyetin mayasında, temelinde Kürtler de vardır. Sonrasındaki hukuksal metinlerin Kürtleri dışlaması, Kürtlüğü ve Kürtçeyi yasaklaması inkârı ve isyanı üretmiştir. İçinde bulunduğumuz süreç, inkârı ve isyanı sona erdirme sürecidir.”
Çözümün Mimarisi ve Vatandaşlık Tanımı Nasıl Olmalı?
Demokratik entegrasyon için 27 Şubat bildirgesine işaret eden Öcalan, sadece ceza kanununda yapılacak değişikliklerin yeterli olmayacağını savundu. Vatandaşlık kavramına dair ise şu görüşleri paylaştı: “Ben özgür yurttaş demeyi tercih ediyorum. Anayasal vatandaşlık da denebilir ama özgür yurttaşlık, bundan daha geniştir. Dininde özgür olacak, milliyetinde özgür olacak, düşüncesinde özgür olacak. Özgür yurttaş dinini, mezhebini, düşüncesini ifade ederken ne kadar özgürse ulusal aidiyetini ifade ederken de o kadar özgür olmalıdır. Başkasına dinini ve dilini empoze edemiyorsan, milliyetini de etmemelisin.”
Yerel Demokrasi Önerisi Nedir?
Suriye için de benzer bir model önerdiğini belirten Öcalan, çözümün ayrı bir devlet veya bölge olmadığını dile getirdi: “Demokratik bütünleşmenin ruhuna uygun olan, bir yerel demokrasinin varlığı ve kurumsallaşmasıdır. Suriye için de önerdiğimiz de budur. Yerel demokrasi dediğim şu: Bir kent ya da köy olabilir, bunların kendilerini özgürce ifade etme ve kendilerini yönetme hakkı olmalıdır. Yerel yönetimin şartları belli. Ayrı devlet, bölge demiyorum. Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın toplumsal gerçekliğimizle uyumlu ve genişletilmiş bir hali de buna güçlü bir dayanak olur.”
Meclis Komisyon Raporu Hangi Detayları İçeriyor?
Numan Kurtulmuş başkanlığındaki komisyon tarafından hazırlanan 60 sayfalık ve yedi başlıklı rapor, oyçokluğu ile kabul edildi. Oylamada 47 kabul, iki ret ve bir çekimser oy kullanıldı. NTV’nin aktardığı bilgilere göre raporda öne çıkan noktalar şunlar:
- Öcalan için doğrudan bir “umut hakkı” ibaresi yer almazken, “İnfaz adaletinin sağlanması gerekmektedir” ifadesine yer verildi.
- Silah bırakma süreciyle ilgili yasal düzenlemelerin zamana yayılarak yapılması ve bu düzenlemelerin “özel ve geçici” olması gerektiği belirtildi.
- Raporun altıncı bölümünde, örgüt üyelerinin hukuki durumu ve toplumla bütünleşmelerine yönelik öneriler sunuldu.
Sürece dair açıklama yapan MHP’li Yıldız, “Umut hakkı konusunda uzlaştık” derken; DEM Parti heyeti ise sürecin devam ettirilmesi yönündeki ortak iradenin teyit edildiğini duyurdu. Öcalan, şiddetin tamamen terk edileceğini vurgulayarak, “Müthiş bir demokratik siyaset yürüteceğiz. Toplumumuzun ekmek ve su kadar buna ihtiyacı var” dedi.
