Mohammad Reza Aref Yetkiyi mi Devralıyor?

İsrail ve ABD’nin Tahran’daki sığınakları hedef alan ağır bombardımanı sonrası “Liderlik Boşluğu” (Leadership Vacuum) tartışmaları alevlendi. ABD Başkanı Donald Trump’ın “Hamaney öldü” çıkışının ardından, İran devlet kademelerinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mohammad Reza Aref isminin ön plana çıktığı ve geçici yönetim planlarının masaya yatırıldığı bildiriliyor.

İran Anayasası 131. Madde: Halefiyet Protokolü

İran yasalarına göre, Cumhurbaşkanı’nın ölümü veya görevini yapamaz hale gelmesi durumunda süreç şöyle işliyor:

• Yetki Devri: Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı (Mohammad Reza Aref), Dini Lider’in onayıyla Cumhurbaşkanlığı yetkilerini devralır.

• Geçici Konsey: Meclis Başkanı ve Yargı Erki Başkanı ile birlikte bir konsey oluşturulur.

• Seçim Takvimi: Bu konsey, en geç 50 gün içinde yeni cumhurbaşkanı seçimini organize etmekle yükümlüdür.

“Liderlik Boşluğu” Gerçek mi?

İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, her ne kadar Hamaney ve Pezeşkiyan’ın “sağ salim” olduğunu savunsa da, başkentte iletişimin kesilmesi ve stratejik binalardan dumanların yükselmesi “Fiili bir yönetim boşluğu mu var?” sorusunu doğurdu. Trump’ın, “İran’da tüm kararları veren o ekip artık yok” şeklindeki iddiası, Aref’in hazırlıklarını daha da kritik hale getiriyor.

Mohammad Reza Aref Kimdir?

Reformist kimliğiyle tanınan Aref, bu kaotik dönemde “ılımlı bir geçiş” figürü olarak görülüyor.

1. Deneyim: Daha önce de Cumhurbaşkanı Yardımcılığı yapmış olan Aref, devlet mekanizmasını yakından tanıyor.

2. Kritik Görev: Eğer hem Dini Lider hem de Cumhurbaşkanı saf dışı kaldıysa, Aref’in ordu ve Devrim Muhafızları (IRGC) üzerindeki kontrolü sağlayıp sağlayamayacağı bölge güvenliği için belirleyici olacak.

İran’da Olası Halefiyet Senaryoları (1 Mart 2026)

Analiz: Aref’in yetkiyi devralmaya hazırlandığına dair sızıntılar, İran’ın “sağ salim” açıklamasının aksine arka planda ciddi bir kaosun veya yeni bir yönetim yapısının inşasının habercisi olabilir.